แนวทางการสร้างระบบการจัดการความปลอดภัยกระบวนการผลิต

 

สยาม สุขสวัสดิ์

ที่ปรึกษาอาวุโส อาชีวอนามัยและความปลอดภัย

siam.s@npc-se.co.th

บริษัท เอ็นพีซี เซฟตี้ แอนด์ เอนไวรอนเมนทอล เซอร์วิส จำกัด

 

ในบทความก่อนหน้านี้เรื่อง การจัดการความปลอดภัยกระบวนการผลิตคืออะไร? ได้แสดงให้เห็นว่าการจัดการความปลอดภัยกระบวนการผลิต (Process Safety Management PSM) ไม่ใช่เรื่องใหม่ อย่างไรก็ตามการสร้างระบบ PSM ก็ไม่ใช่เรื่องง่าย สิ่งหนึ่งที่เป็นหลักที่สำคัญในการผลักดันให้การสร้างระบบ PSM สำเร็จคือ ผู้บริหารระดับสูงต้องมีความต้องการนำระบบ PSM มาใช้ในบริษัทอย่างแท้จริง

การที่ผู้บริหารระดับสูงมีความคาดหวังในการสร้างระบบ PSM นอกจากจะส่งผลดีต่อการผลักดันให้เกิดความก้าวหน้าในการสร้างระบบแล้วยังส่งผลดีอีกหลายอย่างเช่น

1. การสร้างระบบ PSM ในแต่ละข้อกำหนดต้องใช้เวลานาน มีความต้องการทรัพยากรสนับสนุนการทำงานมาก ดังนั้นการสนับสนุนทรัพยากรที่จำเป็นจากผู้บริหารระดับสูงจึงเป็นสิ่งที่ขาดไม่ได้ ทั้งนี้รวมไปถึงข้อมูลที่จำเป็นสำหรับการสร้างระบบด้วย

2. การสร้างระบบแต่ละข้อกำหนดเกี่ยวข้องกับหลายส่วนงานจำเป็นที่จะต้องทำงานร่วมกันอย่างมีประสิทธิภาพ และระบบที่ได้ต้องมีความเกี่ยวเนื่องและสอดคล้องกันอย่างลงตัว ดั้งนั้นการอำนวยการและให้ทิศทางที่ชัดเจนจากผู้บริหารระดับสูงจึงเป็นการการันตีระบบที่ดี เหมาะสมกับองค์กรนั่นเอง

3. การมีการสนับสนุนให้เกิดความก้าวหน้า จากผลงานในการสร้างระบบ ก็จะเป็นขวัญและกำลังใจให้กับหัวหน้าคณะทำงานและสมาชิกได้ เป็นต้น

แนวทางหนึ่งในการสร้างระบบโดยให้ผู้บริหารระดับสูงมีส่วนร่วมคือการกำหนด Steering committee เพื่อให้ผู้บริหารระดับสูงมีการบทบาทในการกำหนดเป้าหมาย แนวทางการปฏิบัติงานและทรัพยากรที่จำเป็นให้กับคณะทำงานแต่ละข้อกำหนดได้ ซึ่งจะทำให้การคณะทำงานสามารถสร้างระบบเป็นไปในทิศทางเดียวกันและแต่ละข้อกำหนดก็จะมีความสอดคล้องกัน แสดงดังภาพที่ 1

 upload image

ภาพที่ 1 โครงสร้าง Steering Committee และคณะทำงานข้อกำหนดข้อมูลความปลอดภัยกระบวนการผลิต การวิเคราะห์อันตรายกระบวนการผลิตและขั้นตอนการปฏิบัติงาน 

เมื่อกำหนดโครงสร้างการบริหารจัดการได้แล้วขั้นตอนถัดมาก็จะเป็นการกำหนดคณะทำงานในแต่ละข้อกำหนด และแผนการสร้างระบบในแต่ละข้อกำหนด ซึ่งในข้อกำหนดก็ไม่ได้กำหนดรายละเอียดว่าแผนงานต้องมีลักษณะพิเศษอื่นใดอีก ดั้งนั้นแผนงานที่ท่านผู้อ่านดำเนินการอยู่แล้วในบริษัทคาดว่าสามารถใช้ได้

เมื่อเราเริ่มสร้างระบบมาได้จนถึงตรงนี้ จะทำให้เราได้ส่วนที่สำคัญของการสร้างระบบการจัดการความปลอดภัยกระบวนการผลิต ได้แก่

โครงการสร้างคณะทำงาน Steering committee ที่มีผู้บริหารระดับสูงเป็นผู้นำ ให้แนวทาง ทรัพยากรและข้อมูลที่จำเป็น ในการสร้างระบบ

คณะทำงานของแต่ละข้อกำหนดพร้อมกับสมาชิก แสดงการมีส่วนร่วมในองค์กร มีการแลกเปลี่ยนความรู้เพื่อสร้างระบบให้สมบูรณ์

มีแผนการดำเนินการการสร้างระบบในแต่ละข้อกำหนดประกอบด้วยรายละเอียดที่ครบถ้วน นำไปสู่การปฏิบัติที่มีประสิทธิภาพ เช่น มีผู้รับผิดชอบ มีเป้าหมาย สิ่งที่ต้องดำเนินการ ระยะเวลาในการดำเนินการ เป็นต้น

มีการสื่อสารให้ผู้เกี่ยวข้องทราบเมื่อสร้างระบบเสร็จแล้ว

อย่างไรก็ตาม การบริหารจัดการไม่จำเป็นต้องดำเนินการเหมือนด้านบนเสียทีเดียว ท่านสามารถใช้การบริการจัดการตามแบบที่คิดว่าทำให้การสร้างระบบเกิดความสำเร็จตามความเหมาะสมได้

ท่านรู้หรือไม่ หากท่านดำเนินการตามที่กล่าวไว้ข้างต้นอย่างมีประสิทธิภาพ ก็ถือว่าท่านได้เริ่มการสร้างระบบการจัดการความปลอดภัยกระบวนการผลิตอย่างมีประสิทธิภาพและสอดคล้องกับข้อกำหนด การมีส่วนร่วมของพนักงานแล้ว

 

 

เอกสารและสิ่งอ้างอิง

ข้อบังคับคณะกรรมการการนิคมอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย ว่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการประกอบกิจการในนิคมอุตสาหกรรม (ฉบับที่ ๔) พ.ศ. ๒๕๕๙

29 CFR 1910.119 Process safety management of highly hazardous chemicals, Occupational Safety & Health Administration (OSHA).

Guidelines for Risk Based Process Safety, Center for Chemical Process Safety of the American Institute of Chemical Engineers and John Wiley & Sons, 2007.

 

 

 

 

 

 

 

 


***Please or to comment on this article

Safety Blog