ความเคลื่อนไหวหลักสูตร หัวหน้าหน่วยงานความปลอดภัย

สิงหนาท เมตตาคุณ
ผู้จัดการบริการงานคุณภาพ สิ่งแวดล้อม อาชีวอนามัยและความปลอดภัย
singhanart.m@npc-se.co.th

วันที่ 28 มีนาคม 2551 กระทรวงแรงงานได้ประกาศกฎหมายออกมา 1 ฉบับ เป็นกฎหมายเกี่ยวกับหลักเกณฑ์และวิธีการอบรมหัวหน้าหน่วยงานความปลอดภัย พ.ศ. 2551 ทำให้สถานประกอบการที่เข้าข่ายและมีจำนวนลูกจ้าง ตามที่กฎหมายกำหนด จะต้องส่งพนักงานที่ต้องทำหน้าที่ เป็นหัวหน้าหน่วยงานความปลอดภัย เข้าอบรมตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กฎหมายฉบับนี้กำหนดไว้

นับจากกฎหมายประกาศลงในราชกิจจานุเบกษา มาถึงวันนี้ก็ประมาณ 3 เดือนแล้ว หลาย ๆ คนที่ได้รับการแต่งตั้งเป็นหัวหน้าหน่วยงานความปลอดภัย คงจะใจจดใจจ่อว่าเมื่อไหร่ จะมีการเปิดฝึกอบรมหลักสูตรนี้ซะที วันนี้ผมพอมีเวลาว่างก็เลยจะขอแจ้งความเคลื่อนไหวของหลักสูตรนี้ผ่าน Web-Site ของบริษัท ให้ได้ทราบกันว่ากระทรวงแรงงานกำลังทำอะไรกันอยู่บ้างกับหลักสูตรนี้

ก่อนอื่นต้องขอขอบคุณพี่กาญจนา ซึ่งท่านเป็นผู้อำนวยการสถาบันความปลอดภัยในการทำงานที่ให้เกียรติเรียนเชิญ NPC S&E เข้าร่วมจัดทำรายละเอียด เนื้อหาวิชาต่าง ๆ ของหลักสูตรนี้โดยผมได้มอบหมายให้คุณสุชาติ และคุณสุทธิศักดิ์ เป็นตัวแทนของ NPC S&Eเข้าร่วมสัมมนาในครั้งนี้

การจัดทำรายละเอียดเนื้อหาของหลักสูตรนี้ได้มีการทำกันไปแล้วเมื่อวันที่ 4-6 มิถุนายน 2551 ที่ผ่านมา ที่กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานและเขื่อนศรีนครินทร์ การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย จังหวัดกาญจนบุรี โดยมีตัวแทนจากหลายๆ หน่วยงานที่ได้รับเชิญร่วมกับ NPC S&E เช่น การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย บ.ปูนซีเมนต์ไทย จำกัด มหาลัยมหิดล มสธ. และหน่วยฝึกอบรมต่างๆ เป็นต้น เข้าร่วมในการทำรายละเอียด เนื้อหาหลักสูตรครั้งนี้ด้วย

การทำรายละเอียดเนื้อหาหลักสูตรเริ่มเข้มข้นขึ้นในวันที่ 5-6 มิถุนายน 2551 โดยแบ่งเป็น 3 กลุ่ม ๆ ละประมาณ 10 คน จากตัวแทนแต่ละหน่วยงาน โดยทุกกลุ่มรับผิดชอบในการกำหนดรายละเอียดเนื้อหาหลักสูตรทั้ง 6 หมวดวิชาเหมือนกันทุกกลุ่ม (เกือบลืมบอกไปครับ 6 หมวดวิชาที่ว่านี้เป็นการอบรมภาคทฤษฎีสำหรับผู้ที่เป็นหรือเคยเป็นจป.ระดับหัวหน้างาน หรือจป.ระดับผู้บริหารเท่านั้น) ส่วนใน 4 หมวดวิชา สำหรับอบรมภาคทฤษฎีสำหรับผู้ที่เป็นหรือเคยเป็น จป.ระดับเทคนิคหรือระดับเทคนิคขึ้นสูงนั้น จะเหมือนกับในหมวดวิชาที่ 1,2,3 และ 6 ของหลักสูตรผู้ที่เป็นหรือเคยเป็นจป.ระดับหัวหน้างานหรือจป.ระดับบริหารอยู่แล้วจึงใช้รายละเอียดเหมือนกันได้เลย จากนั้นก็ให้แต่ละกลุ่มนำเสนอรายละเอียดทั้ง 6 หมวดวิชา เพื่อแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกัน

ผลสรุปจากการสัมมนาครั้งนี้ ได้ข้อสรุปรายละเอียดเนื้อหาวิชาต่าง ๆ ที่ต้องอบรมภาคทฤษฎีที่กำหนดไว้ใน 6 หมวดวิชา ตามรายละเอียดดังนี้

หมวดวิชาที่ 1 กลยุทธ์ในการบริหารงานตามกฎหมายความปลอดภัย อาชีวอนามัยและ สภาพแวดล้อมในการทำงานในสถานประกอบกิจการ

ก. หัวข้อวิชา กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับความปลอดภัยของหน่วยงานต่างๆ

  • ทบทวนสาระสำคัญของกฎหมายความปลอดภัยของของกระทรวงแรงงานและแนวปฏิบัติ (เฉพาะที่หัวหน้าหน่วยงานต้องทราบ)
  • ชื่อกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับความปลอดภัยของหน่วยงานอื่นๆเช่นกระทรวงอุตสาหกรรมกระทรวงมหาดไทย กระทรวงวิทยาศาสตร์ กฎหมายท้องถิ่นที่เกี่ยวข้อง
  • กฎหมายใหม่ด้านความปลอดภัยในการทำงานของทุกหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
  • มาตรฐานและข้อกำหนดที่เกี่ยวข้องกับความปลอดภัยในการทำงาน เช่น มาตรฐาน NFPA มาตรฐานวสท. เป็นต้น
  • วิเคราะห์กรณีศึกษา/การตีความ ประเด็นที่เกี่ยวข้องกับกฎหมายความปลอดภัย

ข. หัวข้อวิชา การบริหารจัดการตามกฎหมายความปลอดภัยในการทำงาน

  • การจัดทำทะเบียนกฎหมายที่สถานประกอบกิจการต้องปฏิบัติและปรับปรุงให้ทันสมัย
  • เอกสารรายงานต่างๆตามกฎหมายที่สถานประกอบกิจการต้องดำเนินการและระยะเวลาที่ต้องดำเนินการ
  • แนวทางการติดตามกฎหมายให้ทันสมัย การวิเคราะห์ว่ามีกฎหมายที่ต้องปฏิบัติเกี่ยวข้องกับหน่วยราชการใดและแนวทางการประสานงาน
  • แหล่งข้อมูลเพื่อค้นคว้ากฎหมาย มาตรฐาน และข้อกำหนดด้านความปลอดภัยเพิ่มเติม
  • การเปรียบเทียบความสัมพันธ์/ข้อแตกต่าง ของกฎหมายแต่ละฉบับที่เกี่ยวข้องกันของแต่ละกระทรวง เช่น เรื่องอัคคีภัย ,สารเคมี ฯลฯ

หมวดวิชาที่ 2 กลยุทธ์การบริหารองค์กร

ก. หัวข้อวิชา บทบาทหน้าที่ของผู้บริหารและการพัฒนาความเป็นผู้นำ

  • บทบาทหน้าที่ของหน่วยงานความปลอดภัยและหัวหน้าหน่วยงานความปลอดภัยตามกฎหมาย
  • ภาวะผู้นำและการพัฒนาภาวะผู้นำ

ข. หัวข้อวิชา เทคนิคการบริหารองค์กร

  • วงจรการบริหารโดยใช้ PDCA
  • เทคนิคการวางแผนงานความปลอดภัย การจัดองค์กรความปลอดภัย การควบคุมงาน การตรวจสอบและการบริหารทรัพยากร
  • การประเมินผลการปฏิบัติงานและตัวชี้วัดด้านความปลอดภัย

ค. การสื่อสาร มนุษยสัมพันธ์และการประสานงาน

  • หลักการสื่อสารทั่วไป
  • การสื่อสารข้อมูลด้านความปลอดภัยในสถานประกอบกิจการ (ประเภทข้อมูลที่จะสื่อสารวิธีการสื่อสาร และกลุ่มเป้าหมาย เป็นต้น)
  • หลักมนุษยสัมพันธ์และจิตวิทยาอุตสาหกรรม
  • การฝึกอบรมพนักงานด้านความปลอดภัย
  • การประสานงานภายในองค์กรและภายนอกองค์กร

หมวดวิชาที่ 3 การจัดการความเสี่ยงและการจัดทำแผนจัดการความเสี่ยง

ก. หัวข้อวิชาการชี้บ่งอันตราย

  • แนวคิด ความหมายและหลักการในการชี้บ่งอันตราย
  • เทคนิคต่างๆในการชี้บ่งอันตราย
  • การประยุกต์ใช้เทคนิคต่าง ๆในการชี้บ่งอันตราย

ข. หัวข้อวิชาการประเมินความเสี่ยง

  • การประเมินความเสี่ยงและการจัดระดับความเสี่ยง
  • การประเมินความเสี่ยงด้านความปลอดภัย
  • การประเมินความเสี่ยงด้านสุขภาพ

ค. หัวข้อวิชาการจัดทำแผนการจัดการความเสี่ยงด้านความปลอดภัยและสุขภาพ

  • การวางแผนควบคุมทางด้านวิศวกรรม
  • มาตรการจัดการความเสี่ยงได้แก่ การกำจัดความเสี่ยง (TERMINATE) การควบคุมความเสี่ยง (TREAT) หรือ (CONTROL) การยอมรับหรือการคงความเสี่ยง (TERRARATE) การถ่ายโอนความเสี่ยง (TRANFER)
  • การจัดทำแผนควบคุมความเสี่ยงและวิธีการจัดทำแผนปฏิบัติการ( gant chart)

หมวดวิชาที่ 4 การจัดการสิ่งแวดล้อมในการทำงานสภาพการทำงานและการป้องกันโรคจากการทำงาน

ก. หัวข้อวิชาการป้องกันและควบคุมอันตรายจากสิ่งแวดล้อมในการทำงาน

  • ประเภทของสิ่งแวดล้อมที่อยู่รอบตัวผู้ปฏิบัติงานได้แก่สิ่งแวดล้อมทางกายภาพ เคมี ชีวภาพและจิตวิทยาสังคมและปัญหาสิ่งแวดล้อมในการทำงาน
  • หลักการควบคุมและป้องกันอันตรายจากสิ่งแวดล้อมในการทำงาน
  • ระบบ GHS สำหรับสารเคมี
  • ปัญหามลพิษสิ่งแวดล้อมและหลักการควบคุมและการป้องกันด้านมลพิษสิ่งแวดล้อม

ข. หัวข้อวิชา การป้องกันและควบคุมอันตรายจากสภาพการทำงาน

  • ปัญหาการยศาสตร์ในสถานประกอบกิจการ
  • หลักการยศาสตร์และการปรับปรุงสภาพการทำงาน
  • การวิเคราะห์ลักษณะงานและการประยุกต์ใช้ความรู้ด้านการยศาสตร์
  • ความสะอาดและความเป็นระเบียบเรียบร้อยของอาคารสถานที่
  • การจัดการระบายอากาศ

ค. หัวข้อวิชาการป้องกันและควบคุมโรคจากการทำงาน

  • การเฝ้าระวังสิ่งแวดล้อมการทำงาน
  • การเฝ้าระวังสุขภาพลูกจ้าง
  • การเฝ้าระวังโรคจากการทำงาน
  • การตรวจสุขภาพลูกจ้างและการดูแลด้านสุขภาพ
  • การค้นหาผู้ที่อาจได้รับผลกระทบจากสภาพแวดล้อมในการทำงาน
  • การทำแผนในการตรวจสุขภาพและหน่วยบริการสุขภาพในสถานประกอบกิจการ
  • การส่งเสริมสุขภาพ
  • การควบคุมด้านยาเสพติด

หมวดวิชาที่ 5 การจัดการด้านวิศวกรรมความปลอดภัย

ก.หัวข้อวิชา การวางผังโรงงาน

  • หลักการวางผังโรงงานและการจัดสถานที่ทำงานเพื่อความปลอดภัยซึ่งเริ่มตั้งแต่การเลือกทำเลที่ตั้ง การวางผังสถานที่จัดเก็บวัสดุไวไฟ การแยกความเสี่ยง(Isolated risk) การจัดประตูหนีไฟ และทางหนีไฟ เป็นต้น
  • การจัดระบบแสงสว่าง
  • การจัดระบบการระบายอากาศ

ข. หัวข้อวิชาการจัดการด้านวิศวกรรมความปลอดภัยเกี่ยวกับเครื่องจักรและไฟฟ้า

  • แนวคิดการจัดการด้านวิศวกรรมความปลอดภัย
  • การจัดระบบความปลอดภัยเกี่ยวกับเครื่องจักร และการบำรุงรักษา
  • การจัดระบบความปลอดภัยเกี่ยวกับไฟฟ้า
  • ระบบ Lock out , Tag out
  • การวางระบบตรวจตราและควบคุม

ค. หัวข้อวิชาการจัดการเกี่ยวกับการเคลื่อนย้ายวัสดุและการเก็บรักษา

  • หลักการเคลื่อนย้ายวัสดุด้วยเครื่องจักร เครื่องมือกลและอุปกรณ์อย่างปลอดภัย
  • การจัดเก็บวัสดุอย่างปลอดภัย
  • หลักการจัดเก็บวัสดุในโกดัง การจัดเก็บระหว่างการใช้งาน การทำลายหลังการใช้งาน
  • การเคลื่อนย้ายสารเคมี และสารไวไฟ สารพิษ สารระเบิด
  • การจัดเก็บ การบรรจุ หีบห่อและการปิดฉลากตามระบบ GHS

ง. หัวข้อวิชาแผนฉุกเฉินและการจัดการด้านการป้องกันและระงับอัคคีภัย

  • หลักการจัดทำแผนฉุกเฉินและการฝึกซ้อมแผน
  • การจัดระบบการป้องกันและระงับอัคคีภัย

หมวดวิชาที่ 6 ระบบการจัดการความปลอดภัย และอาชีวอนามัยและการตรวจประเมิน

ก. หัวข้อวิชาระบบการจัดการความปลอดภัยและอาชีวอนามัยและการประยุกต์ใช้

  • แนวคิดระบบการจัดการความปลอดภัยและอาชีวอนามัย
  • ระบบการจัดการความปลอดภัยและอาชีวอนามัยตามแนวทางของกระทรวงแรงงานและวิธีการปฏิบัติ
  • การจัดทำคู่มือระบบการจัดการความปลอดภัยและอาชีวอนามัย

ข. หัวข้อวิชาการจัดทำคู่มือและมาตรฐานด้านความปลอดภัยในการทำงาน

  • หลักการจัดทำคู่มือด้านความปลอดภัยฯ
  • การจัดทำมาตรฐานการปฏิบัติงานและวิธีการปฏิบัติงาน

ค. หัวข้อวิชาการประเมินผลและการวัดผลการปฏิบัติงานด้านความปลอดภัยในการทำงาน

  • ตัวชี้วัดผลการดำเนินงานด้านความปลอดภัย
  • หลักการประเมินผลการดำเนินงานด้านความปลอดภัย

ง. หัวข้อวิชาการตรวจประเมิน

  • หลักการการตรวจประเมิน
  • คุณสมบัติของผู้ตรวจประเมิน
  • ขั้นตอนในการตรวจประเมิน
  • การสรุปผลและการรายงานผลการตรวจประเมิน

ส่วนการฝึกภาคปฏิบัติเมื่อผ่านการอบรมภาคทฤษฎีแล้วผู้เข้าอบรมทุกคนต้องจัดทำรายงานการชี้บ่งอันตราย การประเมินความเสี่ยงและการจัดทำแผนการจัดการความเสี่ยงในสถานประกอบกิจการของตน และส่งรายงานให้หน่วยงานฝึกอบรม จากนั้นหน่วยงานฝึกอบรมต้องจัดให้มีการสัมมนาเชิงปฏิบัติการ

นำเสนอรายงานการจัดทำแผนจัดการความเสี่ยงในสถานประกอบกิจการมีระยะเวลา 2 วัน (12 ชั่วโมง) เพื่อให้มีการนำเสนอรายงานการจัดทำแผนจัดการความเสี่ยงในสถานประกอบกิจการ

รายละเอียดการอบรมทั้งภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ ที่กล่าวมาข้างต้น ยังไม่ถือเป็นข้อสรุปที่เป็นทางการเป็นเพียงผลสรุปจากการประชุมสัมมนาเท่านั้น ยังต้องผ่านการพิจารณาจากคณะกรรมการที่เกี่ยวข้องของสถาบันความปลอดภัยในการทำงานอีกครั้ง

ทางคุณลัดดา ตั้งจินตนา จากสถาบันความปลอดภัยในการทำงานแจ้งผ่านฝากทางผมมาว่า ท่านใดที่มีความคิดเห็นในการจัดทำรายละเอียดหลักสูตรนี้ อยากเสนอแนะสามารถแจ้งมาได้ที่คุณลัดดาตาม E-MAIL ดังนี้Ladda.tjtn@gmail.com ถ้ามีความก้าวหน้าอย่างไรเกี่ยวกับหลักสูตรนี้ผมจะแจ้งให้ทราบเป็นระยะ ๆ ต่อไป วันนี้คงจบเท่านี้ก่อนนะครับ

ที่มา : www.npc-se.co.th    
 
 
 
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม
ฝ่ายขายและการตลาด : โทร. 0 3897 7700  โทรสาร. 0 3897 7701  อีเมล์. sales@npc-se.co.th
www.npc-se.co.th