อบรมความปลอดภัยครบวงจร จป อุปกรณ์ความปลอดภัย ข้อมูลด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัยและสิ่งแวดล้อม
เกี่ยวกับ NPC S&E ประชาสัมพันธ์/สมัครงาน คลังความรู้ บริการที่ปรึกษาฯ แบบสอบถาม    
 
 
 
 
 
     ภาวะสมองเสื่อมคืออะไร?

ภาวะสมองเสื่อมคืออะไร?


อาการหลงๆลืมๆที่คิดว่าเป็นเรื่องปกติ อาจจะไม่ใช่เรื่องผิดปกติก็ได้ เพราะอาการเหล่านี้ หากเกิดบ่อยครั้งขึ้นเรื่อยๆ หรือเป็นหนักขึ้นๆเรื่อยๆ อาจเป็นอาการแสดงของโรคสมองเสื่อม อาการหลงๆลืมๆ นั้นพบได้ในทุกเพศและทุกวัย ถ้าเป็นนิดๆหน่อยๆก็พบในคนปกติได้ แต่ถ้าอาการนี้เกิดบ่อยมากขึ้นๆ ลืมหลายเรื่องมากขึ้นๆ ลืมในสิ่งสำคัญที่คนปกติไม่ลืมเช่น ลืมชื่อตัวเอง ลืมชื่อคนในครอบครัว ลืมบ้านที่อยู่ของตัวเอง หรือลืมสิ่งอื่นๆ จนทำให้มีผลต่อการใช้ชีวิตประจำวัน เช่นนี้ถือว่าผิดปกติเป็นโรคสมองเสื่อม ซึ่งเป็นโรคที่มีสาเหตุได้หลายอย่างเช่น อัลไซเมอร์ หรือโรคหลอดเลือดสมองตีบตัน เป็นต้น

สาเหตุเกิดจากอะไร ?
•เซลล์สมองค่อยๆ เสื่อมสลายตายไปเองมากขึ้นๆเรื่อยๆ เช่นที่พบในโรคอัลไซเมอร์
•หลอดเลือดสมองตีบตันหรืออุดตันหลายส่วนหรือทั่วๆไปในสมอง ทำให้เซลล์สมองหลายๆส่วนหรือทั่วๆไปนั้นตาย
•โรคที่มีความผิดปกติของฮอร์โมนบางอย่าง การขาดสารวิตามินบางตัว หรือการได้รับสารพิษบางตัว ทำให้เซลล์สมองไม่สามารถทำงานได้ปกติ
•การติดเชื้อโรคเรื้อรังในสมองบางชนิดเช่นโรคซิฟิลิส หรือเชื้อไพรออน CJD
•สาเหตุอื่นๆ เช่นเนื้องอกสมองใหญ่ส่วนหน้า เลือดคั่งเรื้อรังใต้ชั้นเยื่อหุ้มสมอง น้ำคั่งในโพรงสมอง สมองถูกกระทบกระแทกเรื้อรังเช่นจากการชกมวย ฯลฯ

มีอาการอย่างไร ?
•สูญเสียความจำ ส่วนมากระยะแรกมักเป็นเรื่องที่พึ่งเกิดขึ้นใหม่ๆ เช่นจำไม่ได้ว่าเมื่อสักครู่ญาติเล่าเรื่องอะไรให้ฟัง เมื่อกี้ตัวเองพูดอะไรไป เมื่อสักพักอาบน้ำหรือกินข้าวไปแล้ว ฯลฯ ทำให้ถามซ้ำๆ พูดเรื่องซ้ำๆ ทำอะไรซ้ำๆ
•ภาษาแย่ลงคือ พูดแย่ลงนึกคำพูดไม่ค่อยออก พูดไม่ค่อยถูก ฟังคนอื่นพูดก็ไม่ค่อยเข้าใจ เขียนหนังสือไม่ถูก อ่านหนังสือไม่ออก
•สติปัญญาเสื่อมลงคือ แก้ปัญหาต่างๆได้แย่ลง ใช้เครื่องไม้เครื่องมืออุปกรณ์ต่างๆในบ้านไม่ถูก คิดคำนวณผิดๆถูกๆ
•เมื่อเป็นมากขึ้น จะมีอาการหลงทิศทางกลับบ้านไม่ถูก เข้าห้องต่างๆในบ้านผิดๆถูกๆ ใส่เสื้อใส่กางเกงหรือติดกระดุมเองไม่เป็น
•ในระยะท้ายๆ จะจำญาติพี่น้องและเรื่องราวต่างๆทั้งใหม่และเก่าไม่ได้ ดูแลตัวเองไม่ได้ กินข้าวเองไม่ได้ อุจจาระปัสสาวะเลอะเทอะไม่เป็นที่เป็นทาง จนในที่สุดได้แต่นอนอยู่บนเตียงยืนเดินไม่ได้พูดไม่ได้ ไม่รับรู้โลกภายนอก

ปัจจัยเสี่ยงในการเกิดโรคสมองเสื่อม
•อายุ อายุที่มากขึ้นเป็นปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดโรคสมองเสื่อม โรคนี้เริ่มพบบ่อยขึ้นในผู้ที่อายุตั้งแต่ 65 ปีขึ้นไป และพบบ่อยมากในผู้ที่อายุมากกว่า 85 ปี
•ผู้ที่มีโรคความดันโลหิตสูง ไขมันโคเลสเตอรอลในเลือดสูง เบาหวาน อ้วน ดื่มเหล้าประจำ หรือสูบบุหรี่มีความเสี่ยงที่จะเป็นโรคสมองเสื่อมจากหลอดเลือดสมองตีบตัน
•มีประวัติโรคสมองเสื่อมในครอบครัว

สมองเสื่อม กับ อัลไซเมอร์ เหมือนกันหรือไม่?

สมองเสื่อมเป็นภาวะที่การทำงานของสมองใหญ่โดยทั่วไปเสื่อมลง ทำให้ความจำ สติปัญญา การคิดคำนวณ การติดสินใจแก้ปัญหา การทำงานและการดำรงชีวิตประจำวันแย่ลง ซึ่งภาวะนี้มีได้หลายสาเหตุอยู่หลายโรค อัลไซเมอร์เป็นโรคหนึ่งที่พบบ่อยที่ทำให้เกิดภาวะสมองเสื่อม โรคอื่นๆ ที่ทำให้เกิดภาวะสมองเสื่อมก็เช่นโรคหลอดเลือดสมองตีบตันหลายแห่งในสมอง การขาดฮอร์โมน การติดเชื้อในสมอง ฯลฯ ดังกล่าวแล้วข้างต้น

โรคสมองเสื่อมรักษาให้หายได้หรือไม่?

โรคสมองเสื่อมบางอย่างรักษาให้หายขาดหรือดีขึ้นอย่างมากได้เช่น
•โรคขาดฮอร์โมนต่อมไธรอยด์
•โรคขาดวิตามินบี 12
•โรคติดเชื้อในสมองเช่นซิฟิลิส
•เนื้องอกสมอง เลือดคั่งใต้ชั้นเยื่อหุ้มสมอง หรือน้ำคั่งในโพรงสมอง

ส่วนโรคสมองเสื่อมจากโรคอัลไซเมอร์นั้นยังไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้ แต่สามารถรักษาให้อาการดีขึ้นได้ บ้างและช่วยชะลอโรคได้บ้าง โรคสมองเสื่อมจากหลอดเลือดสมองอุดตันก็เช่นกัน สามารถรักษาให้อาการดีขึ้นได้บ้างและสามารถป้องกันไม่ให้เป็นมากขึ้นหรือชะลอโรคได้

การปฏิบัติตัวของผู้ป่วย
•ผู้ป่วยควรหมั่นเรียนรู้หรือฝึกฝนสิ่งใหม่ๆ เพื่อเป็นการกระตุ้นสมองให้พัฒนาและชะลอความเสื่อม
•ผู้ป่วยควรใช้เวลาทำกิจกรรมร่วมกับเพื่อนๆ หรือครอบครัวเมื่อมีโอกาส
•ผู้ป่วยควรทดลองวิธีช่วยจำต่างๆ เช่นการบันทึกเพื่อช่วยจดจำ
•ผู้ป่วยควรพยายามเก็บของต่างๆ เช่นกระเป๋า มือถือ กุญแจ ในที่เดิมที่เคยเก็บประจำ ไม่ควรเปลี่ยนที่เก็บ
•พักผ่อนให้เพียงพอ รับประทานอาหารให้ครบทุกหมู่ และออกกำลังกายสม่ำเสมอ
•ไม่ดื่มเหล้าหรือเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ และไม่สูบบุหรี่
•หาที่พึ่ง หรือหาที่ปรึกษาถ้ามีความรู้สึกว่าหดหู่ เพื่อช่วยบรรเทาความเครียด

อาหารสำหรับผู้ป่วย

ยังไม่มีอาหารใดที่พิสูจน์แน่ชัดแล้วว่าช่วยรักษาโรคสมองเสื่อมได้จริง อาหารบางอย่างอาจช่วยให้การทำงานของสมองด้านความจำดีขึ้นบ้างนิดหน่อยเช่นใบแป๊ะก้วย อาหารอื่นๆ ที่อาจมีประโยชน์ก็เช่นจมูกข้าว มีสารโคลีนช่วยในการสร้างสารสื่อประสาทของเซลล์สมอง, ข้าวกล้องมีวิตามินบีสูง ช่วยบำรุงเซลล์สมอง, ไข่แดงและผักใบเขียวมีโคลีนช่วยในการสร้างสารสื่อประสาทของเซลล์สมอง, พริกมีสารแคปไซซินช่วยในการไหลเวียนของเลือดผ่านเส้นเลือดขนาดเล็กในสมอง

อาหารที่ดีสำหรับผู้ป่วยโรคสมองเสื่อมคืออาหารที่ครบถ้วนทางโภชนาการทั้ง 5 หมู่ จึงควรรับประทานอาหารต่างๆ ให้หลากหลายชนิดปนๆ กันผลัดเปลี่ยนเวียนกันไป ไม่ควรรับประทานอะไรจำกัดอยู่อย่างเดียว หรือซ้ำๆซากๆ จะทำให้ขาดสารอาหารได้ ควรดื่มน้ำสะอาดให้เพียงพออย่างน้อยวันละ 8 — 10 แก้วเพื่อช่วยในการไหลเวียนของเลือดไปสู่สมองและช่วยขับสารพิษต่างๆ ออกจากร่างกาย ผู้ป่วยควรหลีกเลี่ยงอาหารที่มีเค็มจัด มีไขมันสูงหรือมีน้ำตาลมากเกินไปเพราะจะทำให้เกิดโรคความดันโลหิตสูง ไขมันในเลือดสูง หรือเบาหวาน ซึ่งจะทำให้หลอดเลือดสมองตีบตันลง การไหลเวียนเลือดไปเลี้ยงสมองลดลง

การชะลอโรคสมองเสื่อม

การรักษาโรคสมองเสื่อมที่พบบ่อยบางโรคเช่นอัลไซเมอร์และโรคสมองเสื่อมจากหลอดเลือดสมองตีบตัน แม้จะยังไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้ แต่ก็สามารถรักษาให้อาการดีขึ้นได้บ้าง และชะลอโรคให้เป็นช้าลง ได้บ้าง ดังนี้คือ
•ปรับรูปแบบการดำรงชีวิต หลีกเลี่ยงความเครียด แบ่งเวลาให้มีเวลาพักผ่อน ออกกำลังกาย และนอนหลับให้เพียงพอ
•ปรับรูปแบบการดำรงชีวิตให้เป็นระเบียบและใช้สิ่งช่วยจำต่างๆเช่นสมุดจด หรือบันทึกไว้ในมือถือ จะช่วยลดความหลงลืมและความยุ่งยากในการทำงานและการดำรงชีวิตประจำวัน
•สำหรับผู้ที่ไม่ได้ทำงานแต่อยู่บ้านเฉยๆ ไม่ควรปล่อยเวลาให้ว่างทั้งวัน ควรหากิจกรรมต่างๆ ทำ และฝึกลับสมองด้วยวิธีการต่างๆ เช่นเล่นเกมส์ ทายปัญหา ฯลฯ เพื่อกระตุ้นเซลล์สมองช่วยชะลอความเสื่อมของการทำงานของสมอง
•รับประทานอาหารให้ได้คุณค่าทางโภชนการครบถ้วนดังกล่าวข้างต้นแล้ว
•ใช้วิตามินหรือยาบางอย่างช่วยกระตุ้นการทำงานของสมองและช่วยชะลอการเสื่อมของเซลล์สมอง ซึ่งแพทย์จะเป็นผู้พิจารณาเลือกใช้ให้เหมาะสมกับผู้ป่วยเป็นรายๆ ไป

****************************

   
        ที่มา : รพ.พญาไท : 04/มี.ค./2559
 
 
 
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
 
   
 
    ตัวพิมพ์ใหญ่   ตัวพิมพ์เล็ก   ตัวเลข
กรุณานำโค้ดจากด้านบนมากรอกในช่องด้วยค่ะ
 
 
20/9 Pakorn Songkhraorat Road, Tambon Map Ta Phut Amphur Muang Rayong, Rayong 21150, Thailand
TEL. : +66 (0) 3897-7700, +66 (0) 3897-7777 FAX. : +66 (0) 3897-7701, +66 (0) 3868-7700 E-mail : sales@npc-se.co.th
If you have any problems please contact : sewebmaster@npc-se.co.th